Sau nhiều vụ phát hiện hạt dưa có chứa chất nhuộm Rhodamine B gây ung thư, nhiều bạn đọc hỏi, làm sao nhìn bằng mắt biết hạt dưa không có chất độc?
Dưa lấy hạt trồng 55 - 60 ngày thì thu hoạch. Nông dân đào lỗ dưới đất và trải bạt trên miệng lỗ, rồi bỏ trái dưa lên giẫm đạp nát vụn, nước dưa và vỏ nổi lên được múc bỏ, vớt hạt dưa chìm ở dưới đem phơi khô. Hạt thô được rửa sạch, sàng, phơi khô và rang. Nếu không nhuộm phẩm, hạt dưa có màu khét như vỏ đậu rang, không có chất độc.
Gần đây, do thị hiếu tiêu dùng, Bình Thuận và miền Tây ồ ạt trồng giống dưa hấu không hạt; trong khi, Trung Quốc (TQ) trồng dưa lấy hạt bán cho VN và nhập dưa không hạt của VN để ăn trái. Quảng Ninh là nơi nhập hạt dưa thô TQ nhiều nhất, và đưa về các lò ở Bình Thuận chế biến. Đoàn liên ngành Bình Thuận kiểm tra DN Tấn Phát (bị Đà Nẵng công bố hạt dưa chứa Rhodamine B) thấy đang tồn 79 tấn hạt thô, gồm 73 tấn nhập từ TQ và sáu tấn mua của nông dân trồng dưa lấy hạt.
Chưa có kiểm tra phân tích ruột hạt dưa TQ, chỉ mới phân tích mẫu vỏ hạt đã phát hiện chất Rhodamine B. Tuy nhiên, các cơ quan kiểm nghiệm lại cho kết quả không giống nhau. Trung tâm kiểm nghiệm TP Đà Nẵng kết luận hạt dưa DN Tấn Phát chứa Rhodamine B, gây ung thư, bị cấm dùng trong thực phẩm. Còn Viện Vệ sinh - Y tế công cộng TP.HCM và Công ty cổ phần khoa học công nghệ Sắc Ký Hải Đăng lại kết luận mẫu hạt dưa của DN Tấn Phát không chứa Rhodamine B, mà có chứa chất Ponceau4R, là phẩm màu được dùng trong thực phẩm.
TS Lê Thị Hồng Hảo - Phó Viện trưởng Viện Kiểm nghiệm ATVS TP quốc gia, cho biết, phẩm màu Rhodamine B được dùng để nhuộm quần áo, nhưng gần đây các hãng có thương hiệu cũng ít dùng loại này để nhuộm, vì nếu mặc quần áo mà còn tồn dư của chất nhuộm này có thể gây ung thư da cho người mặc, huống gì đem nhuộm Rhodamine B vào hạt dưa! Hơn nữa, hạt dưa là loại hạt có dầu, nếu quá hạn sử dụng hoặc bảo quản kém, để ẩm mốc, nó sẽ sinh ra chất gây ung thư, như Aflatoxin, Ozchatoxin... Nếu chọn bằng mắt thường, TS Hảo khuyên nên chọn hạt dưa có màu sắc nhạt, vì các phẩm màu được dùng trong thực phẩm thường không có màu đậm, sặc sỡ như hóa chất dùng trong công nghiệp.
Mai Bá Kiếm - PNO
