Những ngày qua, tại các cửa hàng chuyên bán quần áo, túi xách thời trang hàng hiệu "xuất khẩu" có vẻ dè chừng đối với khách "lạ”, vì sắp bước vào đợt kiểm tra của cơ quan chức năng.
Thỉnh thoảng thông tin "truy quét" hàng nhái được tuồn ra cho những cửa hàng thời trang "xuất khẩu" - thực chất là thời trang hiệu nhái (thường gọi là hàng fake) để họ đối phó bằng cách ém hàng. Thực tế, hàng fake ngày càng có nhiều nhà sản xuất, len lỏi vào cửa hàng và cả các trung tâm thương mại, chợ văn minh...
Từ nhái... giả đến nhái... thiệt
Các thương hiệu như "cá sấu" (Lacoste), "con ngựa" (Ralp Lauren), "tôm-mỳ” (Tommy), Nike, Belano, Bossini, Gap, Guess, Gucci... "được" nhái nhiều nhất. Hàng fake luôn được giới thiệu là hàng "xuất khẩu" tuồn ra, hoặc nhập về từ Campuchia, nhưng theo một trùm chuyên kinh doanh hàng hiệu nhái cho biết, khoảng năm - bảy năm trước, khi các đơn vị đặt hàng xuất khẩu còn kiểm soát lỏng lẻo, hàng này mới có cơ hội tuồn ra ngoài. Nay việc kiểm tra khá ngặt nghèo, thỉnh thoảng mới có hàng dư, nhưng phần lớn đều bị lỗi. Hơn nữa, số lượng lại không nhiều, chỉ khoảng 5% lượng hàng ở các shop kinh doanh kiểu này. Loại hàng hiệu này nhiều nơi để tránh cơ quan chức năng nên gọi là hàng "xí nghiệp", nhưng thực tế là hàng từ cơ sở lên. Có hai nguồn: nhái giả và nhái thiệt.
Hàng nhái giả chỉ nhái tên thương hiệu, còn chất liệu, mẫu mã, sắc màu thì "tả pín lù”. Loại này bán tràn lan từ shop đến chợ. Riêng hàng nhái thiệt thì chuyên nghiệp hơn, thực hiện khá tinh vi. Cụ thể như chất liệu vải cũng tìm loại na ná, phụ liệu cũng không bỏ qua những chi tiết nhỏ như in nổi hàng nút, in chữ trên vạt áo... Ngay cả màu sắc cũng phải đúng với seri của lô hàng thiệt, kiểu dáng thì không thể "phăng" mà theo đúng nguyên mẫu của hàng hiệu. Thậm chí code (mã hàng) cũng làm giống y, rất khó phân biệt thật hay giả. Tất nhiên, những hàng nhái thiệt kiểu này thường được bán ở shop, cửa hàng sang trọng và ở những khu vực "đắc địa".
Dù là nhái giả hay nhái thiệt thì người mua cũng đều không thể biết giá trị thật của sản phẩm. Cụ thể, tại một shop tầm trung bình trên đường NKKN, Q.3, một chiếc áo Nike được giới thiệu thuộc seri mới nhất của tháng tư chỉ có giá 75.000đ, nhưng nếu đến một shop bắt mắt hơn trên đường LVS (Q.3), hay TQT (Q.3) thì giá nhích lên 120.000đ/cái. Nếu vào một cửa hàng nằm ở khu vực trung tâm, trông có vẻ hoành tránh hơn... thì giá đã được nâng lên 180.000đ - 200.000đ/cái.
Ngoài ra, trên các chợ thời trang online, những giao dịch mua bán hàng fake cũng diễn ra rất thoải mái. Trên các website như enbac.com.muare.vn, chodientu.vn, kenhmuaban.vn, raovat.vn, 123mua.com... đủ những lời quảng cáo giới thiệu hàng fake của những tên tuổi lớn như Louis Vuitton, Gucci, Chanel, Salvatore, Ferragamo... Lượng người truy cập để xem hàng fake tại các trang web này luôn ở con số hàng ngàn, cho thấy sự hấp dẫn của hàng hiệu nhái với một bộ phận không nhỏ người tiêu dùng.
Từ chợ văn minh đến trung tâm mua sắm
Điều đáng nói là hàng nhái còn xuất hiện tràn lan ở cả những trung tâm thương mại sang trọng như Thương xá Tax, các siêu thị, hệ thống chợ được quy hoạch là chợ chuẩn văn minh, trong khi tiêu chí xây dựng chợ văn minh quy định rất rõ: hàng hóa phải đảm bảo chất lượng, xuất xứ rõ ràng. Hàng fake ở các chợ này rất đa dạng về chủng loại, phong phú về giá cả. Nhiều nhất là mặt hàng túi xách nhái tên thương hiệu của Gucci, Louis Vuitton... Thoạt nhìn, màu sắc, hoa văn y hệt hàng thật, chỉ có chất liệu, phụ liệu là dỏm, giá từ 120.000đ - 350.000đ/sản phẩm. Nhân viên gian hàng túi xách H. ở chợ Bến Thành thản nhiên cho biết, với giá tiền như vậy, tất nhiên không "ai lừa ai"!
Ông Phan Văn Tân - Phó trưởng ban quản lý (BQL) chợ Bến Thành thừa nhận, chỉ khi nào công ty yêu cầu phối hợp kiểm tra hàng hóa thì BQL chợ mới thực hiện. BQL chợ cũng chỉ có thể vận động tiểu thương bán hàng phải ghi rõ xuất xứ. Muốn xóa sạch hàng fake, phải chặn từ gốc, nghĩa là phải phạt nặng nhà sản xuất, may ra mới dẹp được.
Tại Thương xá Tax, hàng chính hãng, hàng nhái có khi còn cạnh tranh với nhau trên một mặt bằng. Ở tầng dưới là hàng hiệu, nhưng các tầng trên thì hàng fake chỉ bán với giá chỉ bằng 1/8 hàng thật.
T.B. - chủ một quầy bán quần áo ở Thương xá Tax cho biết, trừ việc giá rẻ hơn thì cũng rất khó để phân biệt giữa hàng xịn và hàng fake. Bởi nhiều loại túi nhái còn có đủ code (mã) trên quai túi, certificate card (thẻ chứng nhận), túi vải bọc bảo vệ, túi giấy. Riêng quần áo, nhiều "xí nghiệp" sau khi lên tại đây đã đẩy hàng sang Campuchia, rồi tái nhập để xem như hàng ngoại. Hình thức này đang được nhiều cơ sở áp dụng, để đánh lừa khách hàng.
Các cơ sở may hàng thời trang nhái hiện tập trung ở khu Tân Bình, Tân Phú... Mỗi ngày họ sản xuất khoảng ba - năm mẫu mới, chủ yếu copy từ catalogue hay trên mạng, sau đó lên mẫu và có đội ngũ đi chào hàng.
Cơ quan chức năng bó tay
Theo dân chuyên kinh doanh hàng nhái, hàng fake cũng được phân theo cấp độ, từ A1 đến A6 nhưng không phải người tiêu dùng nào cũng nhận ra sự khác biệt này. Tất cả tùy thuộc vào... lương tâm của người bán. Trong giới, ai cũng biết nguồn gốc hàng hóa thế nào, nhưng vì mỗi người có một khu vực làm ăn riêng nên không ai "tố" ai.
Đại diện Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM cho biết, có 70% - 80% hàng nhái giả thương hiệu, chưa nói đến chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, đối với những mặt hàng nhái một phần thì rất khó phát hiện. Theo quy định, xử lý loại hàng nhái này cần phải có sự phối hợp của nhiều ban ngành, trong đó yêu cầu cả sự hợp tác của doanh nghiệp trong việc khuyến cáo người tiêu dùng tỉnh táo hơn khi lựa chọn.
Ai cũng biết, ở Việt Nam, nhiều người bán và người mua vẫn thản nhiên kinh doanh và sử dụng hàng hiệu nhái. Tại những nước như Ý, Pháp, gần đây có thêm Mỹ, thì không chỉ người sản xuất, người bán mà ngay cả người mua hàng hiệu nhái cũng bị phạt, kể cả khách du lịch. Tại cửa khẩu của những nước trên, hải quan có quyền yêu cầu hành khách xuất trình hóa đơn mua hàng để kiểm tra xuất xứ, nếu không, họ sẽ tịch thu và hủy món hàng khi nghi ngờ đó là hàng nhái. Vậy tại sao chúng ta không mạnh dạn thực hiện việc "thanh lọc" hàng nhái ngay từ cửa khẩu để vừa không bị mang tiếng, vừa hạn chế được tình trạng hàng nhái lưu thông thoải mái?
Ngọc Lâm - PNO
